زبانه‌ی تست مقاومت سیم‌پیچ

یکی از مهم‌ترین تست‌های روتین ترانسفورماتورها، تست مقاومت سیم‌بندی است. در این تست با تزریق جریان"DC" و اندازه‌گیری ولتاژ از طریق "Input"های دستگاه و تقسیم ولتاژ به جریان، مقدار مقاومت "DC" یا همان "Rmeas" محاسبه می‌شود. برای انجام این تست باید ابتدا سمت اولیه یا ثانویه را در فیلد "Side"  و از بین دو گزینه "HV" و "LV" مشخص کنید. توجه کنید، اگر ترانس سه سیم‌پیچ باشد گزینه "TV" هم اضافه می‌شود. سپس باید جریان و زمان تست را در قسمت  "State Setting"، به ترتیب در فیلد‌های "I Test" و"State Time"مشخص کنید. از آنجایی که ترانس‌ها دارای سلف‌ و هسته بزرگی هستند در شروع تزریق جریان "DC"، مقدار "Actual" جریان با جریان تنظیم شده اختلاف زیادی دارد و  مدت زمانی طول می‌کشد که جریان واقعی تزریق شده با جریان تنظیمی برابر شود. این زمان در فیلد "Initiated Time" وارد می‌شود، در طول این مدت به دلیل نوسانات ولتاژ و جریان DC در طول تست، مقاومت اندازه‌گیری شده دارای نوسانات زیادی است، از آنجا که اندازه‌گیری مقاومت باید در شرایطی اتفاق بیفتد که نوسانات ولتاژ و جریان به حداقل مقدار ممکن رسیده باشند، در قسمت "Nominal Stability"، حداکثر نوسانات مجاز امپدانس و در فیلد "Stable Time" حداقل زمانی که امپدانس اندازه‌گیری شده باید زیر مقدار "Nominal Stability" نوسان داشته باشد، مشخص شود. در قسمت "Current Measurement Mode" مد اندازه‌گیری جریان مشخص می‌شود که اگر جریان کمتر از 6/0 آمپر باشد باید "Analog Input" و اگر بیشتر از این مقدار باشد باید "Actual Current" را انتخاب کنید.

مد اندازه‌گیری ولتاژ هم در "Voltage Measurement Mode" مشخص می‌شود. از آنجایی که متد اندازه‌گیری مقاومت، تقسیم ولتاژ بر جریان است، "Range" ولتاژ "Input"ها در دقت اندازه‌گیری مقاومت موثر است، به همین دلیل باید بر اساس مقاومت سیم‌پیچ‌ و حداکثر مقاومت مشخص شده برای هر "Input"، یکی از اینپوت‌های این قسمت را برای اندازه‌گیری مقاومت انتخاب کنید. اگر مقاومت بزرگتر از "Range" انتخاب شده باشد دستگاه ارور "Overvoltage" می‌دهد که در این حالت یا باید جریان را کم کنید یا اینکه "Range" اندازه‌گیری مقاومت را بالا ببرید. اگر هم با "Error Other" خروجی‌های جریانی مواجه شدید باید جریان را کم کنید.

در قسمت "Insert Mode" و "Insert Position" ترتیب قرار گرفتن "Tap"های ترانس و محل قرار گرفتن آن‌ها در سطر خاص مشخص می‌شود. توضیحات این موارد در فیلم مربوط به تسبت نسبت تبدیل ارائه شده. اما یکی دیگر از مهمترین آپشن‌های نرم افزار که کمک زیادی به افزایش سرعت تست میکند "Sort Mode" می‌باشد. به طور کلی برای ترانس‌های "Tap Changer"دار پیشنهاد می‌شود که این مورد را روی "Phase" قرار دهید، با اینکار می‌توانید ابتدا همه "Tap"های هر فاز را تست کنید و سپس سراغ فاز بعدی بروید، اما اگر "Tap No." را انتخاب کنید ابتدا باید مقاومت هر سه فاز را اندازه‌گیری کنید، سپس "Tap" را تغییر دهید. به طور نمونه فرض کنید ترانس شما 21 تپ دارد. اگر "Sort Mode" را "Phase"  انتخاب و "Insert Rows" را بزنید، می‌بینید که چینش سطرها بر حسب فاز انتخاب شده که کمک زیادی به سرعت انجام تست می‌کند. پس از ایجاد جدول باید سطر مورد نظر را انتخاب کنید و سربندی را متناسب با شکل راهنمای سمت راست انجام دهید و سپس با "Apply Test" تست را اجرا کنید.

برای انجام این تست به صورت نمونه سمت "HV" با سه تپ "Offload" با جریان 5/0 آمپر برای هر سه "Tap" تست می‌شود. تنظیمات مربوط به زمان به صورت پیشفرض باقی مانده و "Sort By" روی "Tap No." قرار داده با زدن "Insert Rows" جدول تست ایجاد می‌شود. پنجره "Signal View" باز شده تا بتوانید تغییرات جریان ولتاژ خوانده شده را ببینید. برای اجرای تست سربندی مطابق شکل انجام می‌شود. سپس سطر اول انتخاب، و با "Apply Test" کردن تست اجرا می‌شود. با اجرای تست تغییرات ولتاژِ اندازه‌گیری شده و جریان تزریقی مشاهده می‌شوند. می‌بینید که با تغییر ولتاژ و جریان مقدار "Stability" تغییر می‌کند و تا زمانی که این تغییرات به زیر 1درصد برسد تست ادامه پیدا می‌کند. پس از اتمام زمان تست، ولتاژ و جریان واقعی، "Stability"، و مقاومت اندازه‌گیری شده و اصلاح شده (با توجه به دمای مرجع وارد شده) در "Test Object" ثبت می‌شود. برای ادامه تست دو سطر دیگر انتخاب و "Apply Test" می‌شود. سپس برای سطر بعدی سربندی را روی ترانس مطابق شکل تغییر داده و سه سطر انتخاب و Apply Test می‌شود. پس از اتمام تست در زبانه"Plot" منحنی تغییرات مقاومت در "Tap"ها و فازهای مختلف مشاهده می‌شود. در نهایت هم با زدن "Add To Report" این نتایج وارد گزارش می‌شوند.

چند نکته در مورد تست مقاومت سیم‌بندی

با توجه به این اینکه ترانس‌ها دارای سلف بزرگی هستند تزریق جریان "DC" منجر به ایجاد "Spike"های ولتاژی بزرگی می‌شود و هرچه چقدر جریان تزریقی بیشتر باشد، ولتاژ ایجاد شده بزرگتر خواهد بود. این ولتاژ دو مشکل ایجاد می‌کند، مشکل اول "Error Overvoltage" اینپوت‌های دستگاه است، همانطور که می‌دانید دستگاه هنگامی ارور می‌دهد که اگر ولتاژ دو سر اینپوت‌ بیش از 1/0 ثانیه بیشتر از سطح تعریف شده برای آن باشد. بنابراین اگر "Spike"‌های ولتاژی ایجاد شده درای "Duration"های زیادی باشند ممکن است دستگاه ارور دهد. مشکل دیگر ولتاژی است که روی "Mosfet"های دستگاه می‌افتد. در صورت تزریق جریان‌های بزرگ این ولتاژ باعث آسیب به دستگاه خواهد شد. بنابراین توصیه می‌شود برای تزریق جریان این موارد را در نظر داشته باشید.